#3 Waarom kapitalisme niet is wat je denkt

Het kapitalisme heeft over de jaren een slechte naam gekregen. Wanneer de term wordt gebruikt, is dat vaak in combinatie met woorden als uitbuiting, megacorporaties en armoede. Er is echter geen enkele correlatie tussen het kapitalisme en de negatieve connotatie die de term tegenwoordig draagt, ook al wordt ons dat door door velen verteld. Wat er namelijk aan de hand is, is dat men verward wordt door een bepaald type cliëntelistisch kapitalisme (crony-capitalism in het Engels) dat zich voornamelijk heeft ontwikkeld tijdens perioden van liberaal overheidsbeleid. Dit zogenaamde crony-kapitalisme houdt in dat de overheid het door middel van reguleringen mogelijk maakt voor een klein aantal bedrijven een monopoliepositie te veroveren. Dit gebeurt bijvoorbeeld door lobbyen, invloed van belangengroepen en corruptie.

De term kapitalisme wordt dus vaak compleet verkeerd benaderd als het in verband wordt gebracht met armoede en ongelijkheid. Het is niet zo dat armoede en ongelijkheid direct worden veroorzaakt door ‘het kapitalisme’. Integendeel, de plekken met de meeste economische vrijheid in de wereld kennen vaak ook de minste armoede. Armoede en ongelijkheid zijn zaken die aanwezig zijn geweest onder elk economisch beleid en met name onder staatsgeleide economieën, zoals we kunnen zien in het Cuba na de Cubaanse revolutie of in Venezuela vandaag de dag. Of kijk naar Oost-Berlijn tijdens de Koude Oorlog, waar mensen wanhopig waren om naar het Westen van de stad te vluchten naar een betere toekomst met meer mogelijkheden dan de socialistische DDR.

Als er één ding zeker is, is dat de Staat ons eerder welvaart kost dan dat het nieuwe welvaart creëert. Waar de markt vrij is, is men meestal welvarender dan waar de overheid ingrijpt in de economie. En ook al zullen ze dit doen met de beste bedoelingen, het is nu vaak genoeg gebleken dat de Staat nooit meer kan doen dan tijdelijke zeepbellen creëren in de economie. Ze zullen het hebben over economische groei, hoewel het vrijwel altijd eindigt met meer schuld, hogere prijzen en een goedkopere munt. En bovendien, als staatsingrijpen alle problemen in de economie zou moeten oplossen, waarom zijn landen als Noord-Korea of Venezuela dan niet de meest welvarende landen op aarde?

Het probleem is niet de ideologie of het economisch beleid. Het werkelijke probleem zit hem in het feit dat de Staat een bepaald beleid aan ons oplegt. Het is onmogelijk om door centralisatie elk specifiek probleem op te lossen en dat is waar (voornamelijk linkse) regeringen de mist in gaan. Verder is er voor de individu ook geen mogelijkheid om los te geraken van de reguleringen van de Staat, of ze nou gericht zijn op overheidsinterventie of juist op privatisering. We worden gedwongen ons te houden aan het beleid dat de Staat heeft bepaald. Er valt dus wat voor te zeggen dat zowel rechtse als linkse regeringen géén vrije markt toelaten. We mogen vrij handelen als we maar binnen de kaders blijven die de Staat voor ons heeft opgesteld. Deze inperking van vrijwillige handel beïnvloedt prijzen, de motivatie om te produceren en creativiteit van ondernemers. Met andere woorden, de mogelijkheid tot het creëren van rijkdom en welvaart wordt VOOR IEDEREEN beperkt.

We kunnen dus zeker niet de schuld van armoede toeschrijven aan ideologieën. Voor zowel het socialisme als het liberalisme valt wat te zeggen en beide stromingen hebben nog een hoop van elkaar te leren. Het belangrijkste is in ieder geval dat elk individu op een vrijwillige basis met een ander zou moeten kunnen handelen. Zo kan iedereen zelf kiezen welke weg hij of zij neemt en wordt ook het fundament voor welvaart gewaarborgd.

In een werkelijk vrije markt heeft iedereen niet alleen meer mogelijkheden om uit de armoede te geraken, maar ook meer mogelijkheden om anderen daarmee te helpen. Natuurlijk blijft solidariteit een nobele zaak en is het belangrijk dat we elkaar helpen in het leven, maar goede ideeën hoeven niet aan ons opgedrongen te worden door de Staat. Het wordt tijd dat we de mogelijkheid terugkrijgen om zelf onze maatschappij vorm te geven door vrijwillige interactie. Het is tijd voor onvervalst kapitalisme en vrijhandel.

“Good ideas don’t require force.”

BEKIJK OOK

Capitalism Is Good for the Poor (Engelstalig)

Capitalism Is Feeding a Hungry World (Engelstalig)

De klassenstrijd is echt

Unleash the Market’s Creative Destruction (Engelstalig)

 

Advertenties